Heropening van de vereffening: wat is dat en wanneer is het nodig?

Een rechtspersoon kan ophouden te bestaan. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer een B.V. wordt ontbonden en de vereffening is voltooid. Als er op dat moment geen baten meer aanwezig zijn, houdt de rechtspersoon op te bestaan.

In de praktijk lijkt het dossier daarmee gesloten. Toch blijkt soms achteraf dat er nog een vermogensbestanddeel bestaat dat niet in de vereffening is betrokken. Een vordering blijkt nog te bestaan, een recht is over het hoofd gezien of een vermogensrechtelijke aanspraak staat nog – al dan niet – op naam van de ontbonden rechtspersoon.

Voor dergelijke situaties biedt de wet een specifieke regeling: de heropening van de vereffening.

Wanneer komt een verzoek tot heropening van de vereffening in beeld?

Een verzoek tot heropening van de vereffening kan worden gedaan wanneer na het ophouden te bestaan van een rechtspersoon alsnog een schuldeiser, een gerechtigde tot het saldo of een nog aanwezige bate aan het licht komt.

Praktijkvoorbeeld: (een nog ingeschreven) hypotheekrecht blokkeert vastgoedtransactie

Een situatie die in de praktijk regelmatig voorkomt, is dat een rechtspersoon in het verleden is ontbonden omdat werd aangenomen dat geen activa meer aanwezig waren.

Pas veel later blijkt dat nog een hypotheekrecht ten gunste van die B.V. staat ingeschreven in de openbare registers. Hoewel de B.V. niet meer bestaat, kan blijken dat het hypotheekrecht of de daarmee samenhangende rechtshandeling (doorhalen van de hypotheek) nog niet administratief is afgewikkeld. Om dit te kunnen doen, moet de vereffening worden heropend.

Het nog administratief ingeschreven staan van het hypotheekrecht kan grote praktische gevolgen hebben. Bij een voorgenomen verkoop van een pand kan:

• • de levering vertraging oplopen;

• • de notaris niet meewerken aan de overdracht;

• • een koper of financier aanvullende zekerheid verlangen of zelfs afhaken.

De kern van het probleem is dat de rechtspersoon niet meer bestaat, terwijl voor de afwikkeling van het ten onrechte ingeschreven recht nog wel handelingen moeten worden verricht. Hierdoor kan de transactie feitelijk stil komen te liggen.

Drempel en benoeming van een vereffenaar

Voor toewijzing van een verzoek tot heropening van de vereffening moet voldoende aannemelijk worden gemaakt dat nog een bate aanwezig is.

Wordt het verzoek toegewezen, dan wordt de vereffening uitsluitend heropend voor zover nodig voor de afwikkeling van de heropende vereffening. De rechtbank kan, indien zij dat nodig acht, vervolgens een vereffenaar benoemen die belast wordt met de verdere afwikkeling van de alsnog gebleken bate.

De vereffenaar kan vervolgens de noodzakelijke juridische en praktische stappen zetten om de vereffening na heropening alsnog af te wikkelen.

Rechtspersonen en vennootschappen: een belangrijk onderscheid

De wettelijke regeling voor heropening van de vereffening geldt uitsluitend voor rechtspersonen, zoals bijvoorbeeld: de besloten vennootschap (B.V.), de naamloze vennootschap (N.V.) en de stichting.

Voor vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, zoals de vennootschap onder firma (VOF) en de maatschap, geldt deze regeling niet.

Waarom is dit belangrijk?

Heropening van de vereffening is vooral een praktisch instrument. Met name bij vastgoedtransacties kunnen achtergebleven rechten leiden tot vertraging van een verkoop, blokkades bij de notariële levering, juridische problemen of financiële schade.

Conclusie

Ook nadat een rechtspersoon is ontbonden en opgehouden te bestaan, kan onder meer blijken dat nog een bate aanwezig is. In dat geval biedt de wet de mogelijkheid om de vereffening te heropenen zodat alsnog kan worden afgewikkeld.

In de praktijk kan dit essentieel zijn om juridische en praktische blokkades weg te nemen, bijvoorbeeld bij vastgoedtransacties waarbij een achtergebleven recht de overdracht belemmert.

Advies nodig?

Vragen? Wij denken graag vrijblijvend met u mee. Neem contact op door een mail te sturen naar [email protected] of te bellen met ons op 020- 211 16 17.